Arau-berritasunak - araba

Jarraian, sozietateen gaineko zergaren arauen berrikuntzak laburbiltzen dira, 2024ko urtarrilaren 1etik aurrera hasitako zergaldietarako ondorioekin.

Laburpen hau aldaketen berri emateko besterik ez da; beraz, arauen testu horiek osorik irakurtzea litzateke hoberena.

26/2023 Foru Araua, abenduaren 22koa, 2024rako zerga neurriei buruzkoa

Aldaketa hauek egiten dira Sozietateen gaineko Zergari buruzko abenduaren 37/2013 Foru Arauan (SZFA) (2024ko urtarrilaren 1etik aurrera hasten diren zergaldietan sortuko dituzte ondorioak):

• SZFAren 11.1 artikulua: i) letraren arau erreferentzia eguneratzen da, eta nortasun juridikorik gabeko sozietateen gaineko zergaren zergadunen katalogoa zabaltzen da, Europako epe luzeko inbertsio funtsak, Europako arrisku kapitalekoak eta gizarte ekintzailetzakoak barne hartuta.

• SZFAren 23.6 artikulua: baloreen balio galeraren tratamendu fiskala arautzen duen artikulu horretan, zuzenketa tekniko bat egiten da, eta, horren bidez, 6. apartatuan "gastua" esamoldearen ordez "zerga ondorioetarako galera" jartzen da dibidenduen banaketatik eratorritako galeren kengarritasuna arautzean, haren banaketak partaidetuaren balioa murrizten baitu.

• SZFAren 24.3 artikulua: artikulu honetan finantza merkataritzako funtsaren tratamendu fiskalari buruz xedatutakoa aplikatzeko, beharrezkoa izango da eskuratutako partaidetzetatik eratorritako errentek SZFAren 33. artikuluaren 1. apartatuan eta SZFAren 34. artikuluaren 1. eta 3. apartatuetan ezarritako tratamenduari heldu ahal izatea (erabat ez integratzeko araubidea arautzen duten apartatuak).

• SZFAren 31.5 artikuluko lehenengo paragrafoa: zuzenketa sintaktikoa.

• SZFAren 39.2 artikulua: azken paragrafo bat gehitzen da, eta ezartzen da ezen, entitate batek lehenengoari lotutako beste entitate bati foru arau horren 42. artikuluan ezarritako baldintzetan ordaindutako atxikipenaren mendeko errenten kasuan, atxikipenak azken horren ezarpenean kengarriak izango direla soilik Zerga Administrazioan egin eta benetan ordaindu badira.

• SZFAren 40. artikuluko 3., 6. eta 7. apartatuak: balorazio arauei buruzko artikulu horretan, zuzenketa tekniko bat egin da, eta, apartatu horietan, «kontabilitate balioa» esamoldearen ordez, «zerga balioa» jarri da.

• SZFAren 41. artikuluko 2. eta 3. apartatuak: bizilekua aldatzeko eta elementuak atzerrian kokatutako establezimendu iraunkor batera aldatzeko aurreikusitako zuzenketari dagokionez, honako aldaketa hauek egiten dira:

  • Bostenka zatikatzeko arauak zehazten dira, eta hautazkoa da aplikatzea inguruabar horiek gertatzen diren zergaldiari dagokion zergaren autolikidazioan, honela:

    • Bizitokia aldatzearen kasuan, urteko gainerako lau zatietako bakoitzaren epemuga eta galdagarritasuna, horietako bakoitzak sortutako berandutze interesekin batera, lekualdaketa egiten den zergaldiaren aitorpena egiteko borondatezko epea amaitzen denetik urtebete igaro ondoren gertatuko da.

    • Elementuak atzerrian dagoen establezimendu iraunkor batera lekualdatzen badira, zergadunak urteko gainerako lau zatikietako bakoitza ordainduko du, horiei dagozkien berandutze interesekin batera, hurrengo lau urteetako zergaldietako zergaren aitorpenarekin batera.

  • Zehazten da zergadunak eskatu ahal izango duela arauak eskatzen duen emandako bermea murrizteko, ordainketak geroratutako kuota zatikatuaren guztizkoaren gainean duen proportzioan.

  • Zuzenketa tekniko bat egin da ordaintzeke dauden zatikako kuoten ordainketa argitzeko, zatikapenak indarra galtzen duen kasuetan.

•  SZFAren 48. artikuluaren 2., 4. eta 12. apartatuak: entitate ez-egoiliarrek eta atzerrian dauden establezimendu iraunkorrek lortutako errenta positibo jakin batzuk zerga oinarrian sartzeaz, zenbait zuzenketa tekniko egiten dira.
  Horiek alde batera utzita, garrantzitsua da 2. apartatuan egindako aldaketa, errentak egozteko araubideari buruzkoa, zeinaren bidez dibidenduei, mozkinetako partaidetzei edo partaidetzak eskualdatzetik eratorritako errentei eman beharreko tratamendua berrezartzen baita, % 5etik gorako partaidetza duten kasuetan (edo % 3tik gorakoa, entitate kotizatuen kasuan).
  Kasu horietan, errentak ez dira zerga oinarrian sartuko, baldin eta:

  • a) entitate ez-egoiliarrak partaidetzak zuzentzen eta kudeatzen baditu baliabide materialak eta giza baliabideak antolatuz, bere egoitzaren egoeran benetan ezarrita badago eta bere egiturak ez badu izaera artifizial hutsa;

  • b) eta errentak sortzen dituzten entitateen sarreren ehuneko 85 gutxienez jarduera ekonomikoetan lortzen bada.

• SZFAren 51.2 artikulua: enpresa kapitalizazioa sustatzeko konpentsazioari dagokionez, ondare garbi gisa zenbatzetik kanpo geratzen diren kontzeptuak zabaltzen dira; hau da, ondare garbia kalkulatzeko ez dira kontuan hartuko honako kasu hauek:

  1. bazkideen ekarpenak;

  2.  kredituak konpentsatzearen ondoriozko kapital gehikuntzak edo funts propioak;

  3. ekintza propioekin edo berregituratze ekintzekin egindako eragiketengatiko funts propioen handitzeak;

  4.  SZFAren 52. eta 53. artikuluetan aipatzen diren erreserba berezietarako zuzkiduraren xede izan diren zenbatekoak (aldatutako araudian jada jasotako kasua);

  5. finantza tresna konposatuen jaulkipen bati dagozkion funts propioak (aldatutako araudian jada jasotako kasua);

  6. zerga honen karga tasa murriztearen edo handitzearen ondorioz zerga geroratuen aktiboetan izandako aldaketei dagozkien funts propioak;

  7. entitatean partaidetza zuzena edo zeharkakoa duten bazkideen ekarpenen zenbatekoa, bazkideak murrizketa aplikatu duen zergaldia amaitzen denetik bost urteko epean artikulu honetan xedatutakoa aplikatu badute.

• SZFAren 54.14 artikulua: egozpen arau espezifiko bat ezartzen da Gizarte Segurantzako araubide bereziko kotizazioen erregularizazioetarako; horren arabera, erregularizazio horiek entitateak dagozkion diru sarrera gehigarriak egiten dituen edo dagozkion itzulketak lortzen dituen zergaldiei egotziko zaizkie.
  Hala ere, entitate enplegatzaileak aukera edukiko du erregularizazio horien ondoriozko gastu gehikuntza edo murrizketak kotizazioen zergaldira egozteko, autolikidazio osagarria eginez, zehapenik eta errekargurik gabe eta berandutze interesik sortu gabe, edo zuzenketa eskatuz. Autolikidazio osagarria edo zuzenketa eskaera erregularizatutako zenbatekoa ordaintzen edo lortzen den egunetik zergaren autolikidaziorako hurrengo epealdia amaitu bitarteko aldian aurkeztu behar da.

• SZFAren 64 bis artikuluko 5. eta 8. apartatuak: I+G+b-ko jardueren finantzaketari dagokionez, foru arauan sartu dira, egiturazko izaerarekin, aurreko ekitaldietan mikroenpresen edo enpresa txikien finantzaketan mugak kentzeari edo handitzeari buruz hartutako ezohiko neurriak; horrela, ez da kenkarien gehieneko mugarik ezartzen finantzatzailearentzat (eta bere taldeko entitateentzat) eta entitate garatzailearentzat (eta bere taldeko entitateentzat), proiektu bakoitzeko 1.000.000 euroko gehieneko mugarekin finantzatu ahal izango baita ondoz ondoko hiru zergaldiko epean.
  SZFAren hogeita bigarren xedapen iragankor berriaren arabera, 64 bis artikulu aldatuan xedatzen dena 2021eko zerga neurriei buruzko urtarrilaren 29ko 2/2021 Foru Arauaren 3. artikuluari edo 2023ko zerga neurriei buruzko abenduaren 23ko 24/2022 Foru Arauaren bosgarren xedapen gehigarriari heltzen dioten I+G+b-ko proiektuei aplikatuko zaie.

• SZFAren 77. artikuluko 1., 2., 3. eta 4. apartatuak: arrisku kapitaleko entitateek SZFAren 34.1 artikuluan jasotako ez-integrazioaren araubidea aplikatu ahal izango diete baloreak eskualdatzean lortzen dituzten errentei, SZFAren 33. artikuluaren a) eta c) letretan partaidetzaren portzentajeari eta edukitza denborari buruz ezarritako betekizunak betetzen dituztela ere, eta, berrikuntza gisa, partaidetzapeko entitatea operatiboa den ala ez alde batera utzita, betiere partaidetza eskuratu zenetik 15 urte igaro ez badira.
  SZFAren 33. artikuluko a) eta c) letrak betetzetik salbuetsitako betekizunen eremua zabaltze hori hedatuko da horrelako entitateek jasotako dibidenduen tratamendura eta bazkideei banatutako dibidenduetara edo arrisku kapitaleko entitateko partaidetzak eskualdatzetik eratorritako errentetara, hartzailea sozietateen gaineko zergaren edo ez-egoiliarren errentaren gaineko zergaren zergaduna bada (SZFAren 77. artikuluko 2., 3. eta 4. apartatuak).

• SZFAren 77.10 artikulua: legegintzako erreferentzia aplikagarria sartzeko zuzenketa teknikoa (2004/39/EEE Zuzentaraua, Parlamentuarena eta Kontseiluarena, 2004ko apirilaren 21ekoa).

• SZFAren 114.3 artikulua: zuzenketa teknikoa, enpresa berregituraketen zerga araubide bereziaren aukera baliatzeari dagokionez, aplikatu beharreko lege erreferentzia eguneratzeko (Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2017ko ekainaren 14ko 2017/1132 (EB) Zuzentaraua, sozietateen zuzenbidearen zenbait alderdiri buruzkoa).

• SZFAren 128.1 artikulua: aurreko aldaketarekin koordinatuta, aukera berri bat gehitu da SZFAren 128. artikulu horretan jasotako aukeren zerrendan, gastuaren gehikuntza edo murrizketa dagokion zergaldiari egozteari buruzkoa, SZFAren 54. artikuluaren 14. apartatuan arautua.

51/2023 Foru Dekretua, abenduaren 26ko Foru Gobernu Kontseiluarena. Onestea pertsona fisikoen errentaren gaineko zergan eta sozietateen gaineko zergan aplikatu beharreko eguneratze koefizienteak.

SZFAk xedatzen duenaren arabera, ibilgetu materialaren, ukiezinaren edo higiezinetako inbertsioen ondare elementuak eskualdatzean lortutako errenta positiboak zerga oinarrian integratzeko, ondoko hau kendu behar da, errenta horien mugaraino: eskualdatutako elementuari buruz legez baimendutako azken eguneratzetik edo elementu hori eskuratu zen egunetik, geroagokoa bada, izandako monetaren balio galeraren zenbatekoa, erregela jakin batzuen arabera kalkulatuta. Erregela horietako lehenak hau ezartzen du: eskualdatutako ondare elementuen eskuraketa prezioa edo ekoizpen kostua eta haiei dagozkien amortizazio metatuak arauz ezartzen diren koefizienteez biderkatuko dira.

51/2023 Foru Dekretuaren bidez erregelamendu hori ezartzen da, hau da, 2024. urtean zehar hasten diren zergaldietan egindako eskualdaketei aplikatuko zaizkien koefizienteak finkatzen dira.

9/2024 Foru Araua, maiatzaren 22koa, kultura sustatzeko zerga pizgarriak eguneratzen eta gehitzen dituena.

Zerga araubide berri hori Europako Batzordeari jakinarazi zaio, eta araubideak baimena eskuratu du SA.107201 (2023/N) auzian ebatzi den 2023ko azaroaren 24ko C (2023) 8102 azken erabakiaren bidez. Hain zuzen ere, horren bidez Europako Batzordeak erabaki du neurriari eragozpenik ez jartzea, zeren eta Europar Batasunaren Funtzionamenduari buruzko Tratatuaren 107. artikuluaren 3. apartatuaren d) letraren arabera bateragarria baita barne-merkatuaren arauekin.

Araubide fiskal berri horrek 2024ko urtarrilaren 1etik aurrera hasitako zergaldietan ditu ondorioak.

9/2024 Foru Arauak aldaketa hauek dakartza SZFAn:

• bi artikulu berri sartzea: 66 ter artikulua eta 66 quater artikulua;
• 39.9 artikulua aldatzea;
• 59. artikuluaren 3. apartatuaren lehenengo paragrafoa aldatzea;
• 67.1 artikuluaren b) letra aldatzea
• 128.1 artikulua aldatzea
• hamabosgarren xedapen gehigarria edukirik gabe uzten da
• eta hogeita hirugarren xedapen iragankorra gehitzen du.

SZFAren 66 ter artikuluak honako pizgarri hauek jasotzen ditu kultura sustatzeko:

• Bat. Ikus-entzunezko lanetan (film luze eta labur zinematografikoen eta ikus-entzunezko beste lan batzuen ekoizpenak, bai eta fikziozko, animaziozko edo dokumentaletako ikus-entzunezko serieenak ere) egindako inbertsioen eta gastuen kenkaria.

• Bi. Kenkaria arte eszenikoetako eta musikako zuzeneko ikuskizunetan (arte eszenikoetako eta musikako zuzeneko ikuskizunen ekoizpena eta erakusketa).

• Hiru. Kenkaria liburuak argitaratzeagatik (serieko industria produkzioaren aurreko euskarri fisikoa lantzeko inbertsioak).

SZFAren 66 quater artikuluak sozietateen gaineko zergaren, establezimendu iraunkorraren bitartekaritzarekin jarduten duten ez-egoiliarren errentaren gaineko zergaren edo jarduera ekonomikoko etekinak lortzen dituzten pertsona fisikoen errentaren gaineko zergaren zergadunei aplikatu beharreko zerga araubidea arautzen du, arte eszenikoen eta musikalen ikus-entzunezko lanen eta zuzeneko ikuskizunen finantzaketan parte hartzen badute.

Argibide gehiago 

SZFAren 39.9 artikulua aldatzen da, aplikatutako kenkarien eta SZFAren 66 quater artikuluan jasotako finantzaketa mekanismo berriaren esparruan ordaindutako zenbatekoen arteko alde positiboa zerga oinarrian integratzeko aukera handitzeko.

SZFAren 59.3 artikuluaren lehenengo paragrafoa aldatzen da, SZFAren 66 ter artikuluan jasotako kenkariak gutxieneko tributazioaren mekanismotik kanpo uzteko.

SZFAren 67.1 artikulua aldatzen da, ezartzeko SZFAren 66 ter artikuluan jasotako kenkarietan % 50eko kuota likidoaren muga aplikatzen dela.

Edukirik gabe uzten da SZFAren 128.1 apartatuaren v) letra, aukeren araubideari buruzkoa, kultura sustatzeko zerga pizgarriak arautzen zituen SZFAren hamabosgarren xedapen gehigarriari dagokion aukera ezabatzeko.

SZFAren hamabosgarren xedapen gehigarria edukirik gabe utzi denez, araubide iragankor bat ezartzen da 2024/01/01ean amaitu ez diren ikus-entzunezko lanen ekoizpenei dagozkien kenkariak egiaztatzeko, bai eta 2024/01/01a baino lehen amaitutako ekoizpenei dagozkien eta aplikatu gabe dauden kenkariak aplikatzeko ere.

20/2024 Foru Dekretua, uztailaren 30eko Foru Gobernu Kontseiluarena. Onespena ematea interes orokorreko 2024rako xedeen esparruko lehentasunezko mezenasgo jardueren edo programen zerrendari.

35/2021 Foru Arauaren 31. artikuluaren arabera, urtero Arabako Foru Aldundiak lehentasuneko mezenasgo jardueren zerrenda ezarriko du interes orokorreko helburuetarako, eta entitate onuradunak ere ezarriko ditu. 20/2024 Foru Dekretuaren bidez, 2024ko lehentasuneko jarduerak zehazten dira.

Sozietateen gaineko zerga dela eta, ekarritako diru kopuru garbi eta soilekin, hau da, kontraprestaziotik salbuetsitakoekin, lotutako zerga onura % 45eko kenkaria da kuotan (zerga oinarrian kendu ezin den gastua).

19/2024 Foru Araua, 2025. urterako zerga neurriena.

SZFAren aldaketak, 2024ko urtarrilaren 1etik aurrera hasitako zergaldietarako ondorioekin:

• SZFAren 109. artikulua: zuzenketa teknikoa SZFAren 102.1 artikuluko e) letrari dagokion erreferentzian.

• SZFAren 32.4 artikulua: 19/2024 Foru Arauaren laugarren xedapen gehigarriaren bidez ezartzen da, 2024ko urtarrilaren 1etik 2024ko abenduaren 31ra bitartean hasten diren zergaldietarako soilik, mikroenpresen dimentsioari datxezkion zailtasunengatiko zerga konpentsazioari dagokion % 10eko ehunekoa % 15era igotzen dela.