Fauna eta Landaredia

Araban onartutako kudeaketa planak

Arabako Foru Aldundiak baditu lurraldean arriskuan dauden espezie batzuk kudeatu, babestu eta zaintzeko aukera ematen dioten tresna batzuk. Gaur egun, zortzi fauna espezieen planak onartuta daude: hiru ugaztunena (bisoi europarra, igaraba eta otsoa), bi hegaztiena (uhalde-enara eta Bonelli arranoa) eta hiru arrainena (ibai-kabuxa, mazkar arantzaduna eta zaparda).

avion zapador

Uhalde Enara. Kudeaketa plana batekiko lehenengo espeziea Araban. 
Hondarrezko ezpondetan egindako galerietan bizi da.

Espezie migratzailea da. Ugalkoloniak ditu Araban apiriletik abuztura arte, eta Afrika tropikalean eta ekuatorialean hibernatzen du.

Aguila Bonelli

Bonelli arranoa  edo aztore-arranoa Euskal Herriko galzoriko espeziea da eta Arabako Lurralde Historikoan bikote ugalkor bat dago.

vison

Arabako hegaztunik garrantziena da. Iberiar katamotzarekin, Desagertzeko Arrisku Haundienan dauden hegaztunik dira Europan. 2003tik ba dauka haren Kudeaketaren Plana. 2000tik 2004ra LIFE-Natura Bisoiaren Zaintzeko Proiektu bat egin dugu Araban.

Europako Batzordeak LIFE-Natura Zaintzea izeneko proiektua (2000-2004) kofinantzatu zuen, espezie hau zaintzeko lana abiarazten laguntzeko. 2003an onartu zen haren kudeaketa plana. Espezie hau Euskadiko nahiz estatuko zerrendetan “galtzeko arriskuan daudenen” kategorian sailkatuta dago. Araba gainerako foru administrazio, autonomia erkidego eta Europako herrialdeekin batera lanean ari da, espeziea gal ez dadin. Aipatutako helburua lortzeko, oso garrantzitsua da jarduerekin aurrera jarraitzea.

nutria

Ugaztun hau urertzak landaredi ugariz estalita dituzten ur bide, laku eta urtegietan bizi da.

Uretako bizimodura moldatuta dago, eta horregatik igerilari eta urpekari trebea da. Gauez ibiltzen da, ia beti. Espezie karniboroa da, horregatik batik bat arrainak, karramarroak, anfibioak eta narrastiak jaten ditu. Duela gutxi egindako genetika azterlanek egiaztatu dute Araban bizi diren populazioen egoera onargarria dela, gaur egun.

lobo

Kanidoen familiako ugaztuna da. Eskura dituen baliabideak erabiltzen dituen harrapari aparta da.

Europa mailan, 1992ko maiatzaren 21eko Kontseiluaren 92/43/CEE Zuzentarauko V. eranskinean agertzen da. Aipatutako zuzentaraua basa fauna eta flora eta habitat naturalak zaintzeari buruzkoa da ("Habitaten Zuzentaraua") eta kudeaketa neurriak izan ditzaketen eta Batasunaren interesekoak diren espezieak jasotzen ditu, betiere, kontserbazio egoera onean mantentzearekin bateragarriak badira. Hori dela eta, 2010ean onartu zen haren kudeaketa plana Araban.

.

blenio de rio

Ur gezatan bizi den arrain txikia da. Espezie hau galtzen ari da, habitatak aldatu eta galdu direlako, ibaietako urak kutsaturik daudelako eta uretako espezie aloktonoak edo exotikoak sartu direlako.

Ibaien erdialdean edo behealdean bizi da, sakonera txikiko ur gardenetan, eta legarrak, errekarriak edota beren burua babesteko eta harrapatua ez izateko moduko harri handiak dauden lekuetan.

zaparda

Araban oso bakana den espeziea da. Inguruko ibaietan, berriz, antzeko espezie bat bizi da: katxoa (S. cephalus).

Arrain ertaina da, eta ez du 30 cm-ko luzera baino handiagoa. Ibai oso gutxitan aurkitu da, tarte sakonetan eta urak indar txikia duenetan. Honelako arrain gutxi daude, industria zein nekazaritza jatorria duten isuri kutsatzaileek uraren kalitatea galtzea eragin dutelako, agorraldietan ura atera delako eta arrain espezie exotikoak, kanpotarrak edota aloktonoak sartu direlako, hala nola, perka amerikarra edo lutxoa..

lamprehuela

Arrain txiki honek ahoa behera begira dauka, sei bizar motzek inguratua. Ur garden eta ondo oxigenatuak dituzten ibaien goialdean edo erdialdean bizi da, sakonera txikiko tarteetan eta urak indar handia ez duenetan.

Araban, Omecillo ibaian aurkitu da populazio bakarra.

Araban aplikagarri den oinarrizko legedia

Euskadin indarrean dagoen funtsezko araudia hauxe da: 16/1994 Legea, Euskal Herriko Natura Babesteari buruzkoa, 1/2010 Legeak aldatu zuena. Azken lege horrek Natura 2000 Sareko guneak babestutako natura guneen barruan sartu zituen. 1996an, 167/1996 Dekretua onartu zen, Basa eta Itsas Fauna eta Landaredian Arriskuan dauden Espezieen Euskadiko Zerrenda arautzen duena. Dekretu horren azken aldaketa 2011ko urtarrilaren 10eko Aginduan jasota dago.

Estatu mailan indarrean daude Natura Ondareari eta Biodibertsitateari buruzko 42/2007 Legea eta 139/2011 Errege Dekretua, Babes Bereziko Basa Espezieen Zerrenda eta Arriskuan dauden Espezieen Espainiako Katalogoa jasotzen dituena.

Europa mailan aplikatzekoak dira Habitaten 92/43/CEE Zuzentaraua eta Hegaztien 2009/147/CE Zuzentaraua (aurrekoa -79/409/CEE- eguneratzen duena).

Araban Araututako Egoera Bereziak

Arabako egoera arautu jakin batzuei buruzko informazio osagarria.
Herritarrei eta biodibertsitatea onik zaintzeari eragiten dioten arazoei erantzuten ahalegindu gara Araban, erantzunik ez emanda gatazkatsuak izango liratekeen egoerak ahal izan dugun neurrian konpontzen ahaleginduz

fringilidas

Hegazti mokomakurren harrapatzeko baimena salbuespenez emateko araua Araban. Hegazti mokomakurren populazioen jazarpena.

Araban, hegazti mokomakurren populazioen jarraipena egiten da, zehatz esateko, hurrengo hauena: karnaba, txirriskila arrunt, txorru arrunt eta txokarena. Europako araudiarekin bat etorriz, halako hegaztiak harrapatzeko baimen berezia ematen da. Halaber, hegazti horietatik urtean gehienez harrapatu daitekeen ale kopurua eta ehiza sasoi oso zehatza ezartzen dira.

buitre leonado Alava

 

Populazioa urtetan murrizten joan ondoren, 80ko hamarkadaz geroztik habia egiten duten kolonien kopurua ugaritzen doa, Araban.

Sai arrea interes berezikoen kategorian sailkatutako espeziea da.  Beste autonomia erkidego batzuekin eta Europako administrazio batzuekin koordinaturik, espezie honen eta haren mugimenduen jarraipena egiten da. 

Sai arreak abereetan kalteak eragin ditzake; inoiz makalago edo mugitu ezinik uzten ditu. Horregatik 2003az geroztik Arabako Foru Aldundiak espezie honek aziendan eragindako kalteen ordainak arautzen ditu.

Arabako Foru Aldundia 2010ean honelako ordainketak egiten hasi zen. Tresna honen helburua da espezieak, habitatak eta guneak onik zaintzea bermatzen duten giza jarduerak ordaintzea.

Ingurumen zerbitzuen ordainak lagundu egiten du biodibertsitatearen eta natura ondarearen erabilera iraunkorra egiten eta horiek zaintzen. Kategorietan bereizita dauden honako elementuak onik zaintzea da xedea: ardiak larratzearen bitartez interesekoak diren larreetako habitatak, arriskuan dauden flora espezieak, hegazti gorpujaleen espezieak, arriskuan dauden anfibio espezieak, saguzar koloniak eta zuhaitz bereziak.